Licht, donker en slaap: het symposium

Naast het tentoonstellen van lichtkunst, biedt het Amsterdam Light Festival gedurende de gehele festivalperiode een passende randprogrammering (te vinden onder het kopje agenda). Eén van de agendapunten was het publiekssymposium over licht, donker en slaap dat op vrijdag 11 december j.l. in de Beurs van Berlage plaatsvond. 

Licht en donker worden vaak geassocieerd met wel of niet kunnen zien, maar heb je er ooit over nagedacht dat licht van wezenlijk belang is om je energiepeil op orde te krijgen? En dat onze fauna 's avonds niet erg blij wordt van de door de mens gewaardeerde lantaarnpalen? 

Amsterdam Light Festival-medewerkers Marjolein en Yanís waren bij het symposium aanwezig. Hierbij het eerste deel van de les in de verschillende soorten belevingen van licht op het neurologisch stelsel en veel, veel meer...

Sessie 1 Licht en beleving

Vol verwachting zaten we te wachten op onze klapstoelen in de mooiste zaal van de Beurs van Berlage: de Grote Zaal. Onder leiding van prof.ir. Wout van Bommel werd het symposium geopend door onze eigen artistiek leider, Rogier van der Heide. Onder de titel 'Darkitecture' nam hij de bezoeker mee in de wereld van de kunst. Van der Heide liet ons zien hoe de alom gelauwerde Rembrandt van Rijn door middel van licht en donker het gevoel van liefde wist te verbeelden. Daarnaast vertelde hij hoe de meest toonaangevende architecten hun lichtbronnen verborgen, waardoor de focus op het lichteffect kwam te liggen. Door licht en schaduw op deze manier in te zetten, creëerde de volgens Van der Heide meest invloedrijke architect, Louis Kahn, stilte in de ruimte. Kahn geloofde niet in kunstmatige schaduw, zoals zonnewering, maar in natuurlijke schaduw. Dit verkreeg hij door ruimtes te ontwerpen waarin licht door ramen en deuren naar binnen werd geleid. Kahn's invloed is goed terug te vinden in het werk van belangrijke hedendaagse architecten, zoals Tadao Ando.

Rogier van der Heide lezing Darkitecture

Naast een biologische en sociale behoefte, heeft de mens ook een visuele behoefte aan licht. Dr. Jan Koopman van de Koninklijke Visio legde in zijn lezing 'Mag het een luxje meer zijn? Hoe meer licht, hoe beter?' uit dat hoe ouder je wordt, hoe meer licht je nodig hebt. Wist je dat vergeleken met het zicht van kinderen, ouderen van 60 jaar de wereld zien met een sterke zonnebril op? Zij hebben 15x meer licht nodig dan iemand van 10! 

Vanuit de Technische Universiteit Eindhoven kwam Dr. ir. Karin Smolders spreken over het effect van licht en tijd op de vitaliteit in het dagelijks leven. De zelfrapportages die de deelnemers van haar onderzoek maakten, wijzen uit dat je alerter en vitaler bent als je wordt blootgesteld aan fel licht. Uit een concentratietaak is gebleken dat deelnemers langzamer reageren wanneer ze worden blootgesteld aan 200 lux (dit is vergelijkbaar met de lichtsterkte in bijvoorbeeld een restaurant). Conclusie? Meer licht is beter voor de concentratie, maar de timing van het licht is hierbij van groot belang.

In slaap vallen was geen optie, want naast de interessante sprekers en voldoende lichtsterkte, zweepte de Flowmaker ons na een uur lunchpauze weer op. Klaar voor het tweede deel van de dag, maar daarover snel meer!