Licht en natuur

Eerder schreven we al over sessie 1 en sessie 2 van het Publiekssymposium licht, donker en slaap. Deze week wordt de laatste sessie besproken. Sessie 3 ging onder andere over licht en natuur. Want wat voor effect heeft kunstlicht eigenlijk op onze flora en fauna? Daar over later meer.

Sessie 3 Licht en natuur

Eerst was MSc Jan de Zeeuw aan het woord. De Zeeuw houdt zich bezig met klinische chronobiologie aan het Institute of Physiology aan de prestigieuze Charité University Medicine Berlin. Tijdens het symposium besprak hij het volgende vraagstuk: Kan oranje licht gebruikt worden om de negatieve effecten van een nachtdienst te voorkomen? Hij heeft er onderzoek naar gedaan en wat bleek? Wanneer al het blauwe licht weg wordt gefilterd, komt men beter zijn of haar nachtdiensten door. Ook kwam De Zeeuw tot de conclusie dat het aanpassen van je slaap-waakritme wanneer je een nachtdienst draait net heel verstandig is. Je biologische klok raakt hierdoor namelijk verstoord. Het beste is om overdag gewoon wakker te blijven. Wanneer je 3 of meer dagen nachtdienst moet draaien, dan is het juist wél gunstig om overdag te slapen.

Na een korte koffie/theepauze nam Prof. dr. Eus van Someren het woord. Van Someren is verbonden aan het Nederlandse Herseninstituut en de Vrije Universiteit van Amsterdam. Zijn lezing belichtte het aspect van het effect van licht op slaap en functioneren overdag. De focus lag hierin op Alzheimerpatiënten. Wisten jullie dat het niet de geheugenproblemen zijn die ervoor zorgen dat Alzheimerpatiënten naar een verzorgingstehuis moeten, maar de gedragsproblemen met name tijdens de slaap. In het algemeen zijn deze mensen beter af in een helder verlichte omgeving. Van Someren pleit dan ook voor een dagelijkse blootstelling van 2 uur aan helder ochtendlicht.

Waar wij mensen helder licht juist nodig lijken te hebben, is dat voor onze fauna helaas niet het geval. Een punt om bij stil te staan vindt onder andere Dr. Kamiel Spoelstra, verbonden aan het Nederlands Instituut voor Ecologie NIOO – KNAW. Insecten en vogels worden aangetrokken door licht, wat kan leiden tot ernstige gevolgen in bijvoorbeeld de vogeltrek. Het meest schokwekkende zijn de boorplatformen in de Noordzee, die de tocht van 6 miljoen vogels verhindert, leidt tot uitputting en de dood. Ook het 9/11 memorial in New York dat ieder jaar op 11 september licht uitstraalt, verstoort ook voor veel vogels hun trektocht richting het zuiden. Daarom wordt deze nu ieder halfuur uitgezet. Door middel van verschillende langdurige onderzoeken zijn Spoelstra en zijn team bezig uit te zoeken welke lichtkleuren het minst nadelig zijn voor het dierenrijk.

Stichting Onderzoek Licht & Gezondheid, de Hersenstichting en Topsport Community, ontzettend bedankt voor deze informatieve dag. Wij hebben ontzettend veel nieuwe dingen geleerd, een onderwerp om te blijven volgen.