Stadsverhalen

De rijke geschiedenis, unieke architectuur en de bijzondere inwoners van Amsterdam maken de stad als medium ook heel geschikt voor het vertellen van opmerkelijke verhalen. Kunsthistoricus en hoofdredacteur van tijdschrift Ons Amsterdam Koen Kleijn is voor het festival op zoek gegaan naar deze verhalen.

PLATTEGROND

Een blik op het verleden (1/10)

Het Damrak is de oorsprong van Amsterdam als havenstad. Eeuwenlang stonden de Amsterdammers graag hier, op de oevers van het IJ, naar de schepen te kijken. Het uitzicht veranderde voorgoed met de komst van de spoorlijn in de 19e eeuw. Lees meer

In het zicht van de spoorlijn (2/10)

Twee markante gebouwen aan weerszijden van het Oosterdok markeren de lange geschiedenis van zeevarende ondernemers. Het ‘glorieuze’ scheepvaart verleden van Amsterdam zie je op de gevel van het ‘Scheepvaarthuis’ terug in de gezichten van zeevaarders uit de 16e en 17e eeuw. Lees meer

Groene intenties (3/10)

Twee markante gebouwen aan weerszijden van het Oosterdok markeren de lange geschiedenis van zeevarende ondernemers. Het ‘glorieuze’ scheepvaart verleden van Amsterdam zie je op de gevel van het ‘Scheepvaarthuis’ terug in de gezichten van zeevaarders uit de 16e en 17e eeuw. Lees meer

Instituten voor naastenliefde (4/10)

De overdaad aan bouwgrond in het oostelijk deel van de Grachtengordel bood kansen voor sociale projecten. Naastenliefde was een erezaak voor 17e eeuwse burgers en het was een belangrijk medium om een sociaal en religieus besef uit te dragen. Lees meer

Een echte koekebakker (5/10)

In de 17e eeuw kwam er een nieuwe bouwstijl in de mode, de ‘strakke stijl’. De gevel werd zo min mogelijk versierd. De vier dubbele grachtenhuizen Herengracht 571-581 werden ‘strak’ gebouwd en de eigenaren maakten afspraken over de bouwhoogte, de grootte van de vensters, en vormgeving van de kroonlijst. Lees meer

Geen goud op de gouden bocht (6/10)

De soberheid van de gevels in de Gouden Bocht wordt vaak in verband gebracht met een ‘typisch Nederlandse’ of ‘calvinistische’ moraal: wie het breed heeft laat het vooral niet breed hangen. De soberheid heeft ook met iets anders te maken. Lees meer

Daar gaat een lichtje branden (7/10)

Vóór de komst van de straatlantaarn was het ’s avonds donker en gevaarlijk op straat. Tientallen Amsterdammers verdronken omdat ze (letterlijk) in het donker tastten en daardoor te water raakten. In 1544 werden lantaarns met kaarsen geïnstalleerd. Lees meer

Van den heuvel naar Bartolotti (8/10)

In 1619 liet Guillelmo Bartolotti (1560-1643) een stadspaleisje bouwen in de bocht van de Herengracht, nummer 170-172. Bartolotti had niet altijd al zo’n mooie naam: hij werd geboren als simpelweg Willem van den Heuvel. Hij erfde het vermogen van een kinderloos gestorven oom op voorwaarde dat hij de naam ‘Bartolotti’ zou aannemen. Lees meer

Wel bier, geen bakstenen (9/10)

In de late 16e eeuw was er een grote vraag naar schoon water. Hoewel de grachten nu ook sterk vervuild zijn, waren het vroeger open riolen waar de leer- en textielfabrieken hun afval in dumpten. Dit was een groot probleem voor de florerende bierindustrie, die schoon water met schuiten uit de Vecht moest aanvoeren. Lees meer

Ontmeren naar de toekomst (10/10)

Tot in de jaren ‘70 van de vorige eeuw werd het Westerdok gedomineerd door scheepswerven. Daar kwam na 1975 verandering in door een radicale transformatie van het gebied. Langs de oevers van het IJ werden gebouwen ontwikkeld die het beeld van de stad sterk zouden veranderen. Lees meer